Onverwacht krijg ik een foto uit 1982 onder ogen. Roze Zaterdag in Amersfoort. Tot mijn grote verbazing zie ik mezelf in de menigte staan, samen met mijn toenmalige eerste vriendje. Ik was net een half jaar uit de kast en liep voor het eerst mee in een roze optocht.
Mijn gedachten dwalen meteen af, een golf van weemoed doortrekt mijn hele lijf. Zo lang geleden! Er schiet me een regel van een bekend kerklied te binnen: ‘’Uren, dagen, maanden, jaren vliegen als een schaduw heen’’. Een constatering die sowieso goed past bij de laatste maand van het jaar.
In 1982 werd ik homo, denk ik bij mezelf, nu al meer dan de helft van mijn leven. In januari van dat jaar sprak ik het woord homo voor het eerst hardop uit tijdens een bijeenkomst van Vereniging ‘’Orpheus’’. Op die avond ontmoette ik allerlei mannen en vrouwen met een heterorelatie, maar ook met homoseksuele gevoelens. Ze zaten in dezelfde situatie als ik. Het voelde als de belangrijkste avond van mijn leven.
Misschien is het een beetje gek om te zeggen dat ik 43 jaar homo ben. Was ik het de eerste 29 jaar dan niet? Zo beleef ik het wel. Ik leidde een heteroseksueel bestaan, ik had een leuke vrouw. Het kwam aanvankelijk nauwelijks in me op dat het ook anders kon.
Het jaar 1982 was voor mij een keerpunt, een heftig jaar vol turbulente gevoelens en gebeurtenissen. Een mistgordijn trok op, en toen ik eindelijk helder kon zien kleurde de wereld steeds meer roze. Mijn leven nam een totaal andere wending.
De Amersfoortse foto ziet er vrolijk en strijdbaar uit. We gebruikten een heel andere taal dan nu. Op de spandoeken lees ik slogans als: “Lesbies durven zijn”, “Homo durven zijn”, “Hoera een homo!” en “Opgevoed tot hetero, toch nog goed gekomen”. Van de lettercombinatie lhbtqia+ had niemand nog gehoord. Je was hetero, homo, lesbisch, of bi. En ik was verliefd. De toekomst lachte me toe. Maar schijn bedriegt. Het werd de gewelddadigste roze demonstratie ooit. Jongelui uit de omgeving bedreigden de deelnemers en scholden hen uit. Sommigen werden mishandeld en in de gracht gegooid. De politie was slecht voorbereid op de rellen en keek machteloos toe. Gezinnen aan picknicktafeltjes langs de kant van de weg spraken hun afkeur uit over “zoveel smerigs, en dat in hun mooie stad”. ’s Avonds, na het slotfeest in het plaatselijke theater, werden wij onder politiebegeleiding naar het station gebracht.
Waar was ik in vredesnaam in terecht gekomen? Was dit mijn voorland? Kon ik niet beter getrouwd blijven? Voor mij was de toekomst nog allerminst zeker. Was dit wel een goed alternatief? Plotseling behoorde ik tot een minderheid die uitgespuugd kon worden. Ik was outcast geworden.
Het jaar eindigde met een dwaaltocht langs de Waddenzee bij Delfzijl. Ik zag het niet meer zitten. Ik was mijn oriëntatie op het goede leven kwijt. Een vriend van mij zou zeggen: “Je zat heel laag’’.
Het werd een enorme klauterpartij omhoog, maar ik vergaarde een onmetelijke hoeveelheid levenservaring. Wat een rijkdom.
.png)
.png)
.png)
ps ik was er destijds ook bij
1982 Amersfoort was voor mij de wake-up call om actief te worden in de (toen nog) homobeweging. Inmiddels meer dan 40 jaar geleden, maar ik herinner me nog goed hoe we op het centrale plein stonden, de zijstraten afgegrendeld door politie en ME, en daarachter rellend Amersfoorts tuig.
Er is blijkbaar weinig beeldmateriaal, ik had ook geen fototoestel bij me, en mobieltjes met camera bestonden nog niet. Ik ben dus wel benieuwd naar die heftige foto!