Verslag lezing over Artikel 248bis

Demonstratie Binnenhof, 1969

Demonstratie Binnenhof, 1969

Het onderwerp van deze avond was ‘Artikel 248bis’, het wetsartikel dat van 1911 tot 1971 van kracht was en seksuele omgang door meerderjarigen met minderjarigen van hetzelfde geslacht strafbaar maakte.

 


De avond was heel succesvol. Er was een volle zaal, met zo’n 45 deelnemers. Het was een duo-lezing; de twee sprekers, Theo van der Meer en Joke Swiebel, allebei leden van Roze Stadsdorp, wisten op heel verschillende manier het publiek te boeien. Theo gaf een verrassend historisch overzicht van strafbaarstelling en vervolging. Joke vertelde helder en gestructureerd welke factoren een rol speelden bij het weer afschaffen van het wetsartikel. De vragen en discussie achteraf gaven verdere verdieping en het gesprek ging nog lang door in de bar. De belangstelling voor het onderwerp bleek onder meer samen te hangen met persoonlijke ervaringen waarover heel openhartig gesproken werd later.  De besproken wetgeving lijkt nu een spook uit een ver verleden .

Hoe de lezing eerder aangekondigd werd:

Het onderwerp ‘Artikel 248bis, hoe het in 1911 in het Wetboek kwam en er in 1971 weer uit ging’.
Theo van der Meer vertelt over de totstandkoming en de vervolging en Joke Swiebel legt uit hoe dit discriminerende artikel weer kon verdwijnen.
Art. 248bis stelde homoseksuele contacten tussen meerder- en minderjarigen strafbaar. Tussen 1911 en 1971 werden ruim 5000 mannen en 50 vrouwen vervolgd, de helft daarvan werd vrijgesproken. Onder vervolgden bevonden zich niet alleen slachtoffers maar ook daders van bijvoorbeeld aanranding. Bij grote schandalen zoals in 1920 in Den Haag draaide het gewoonlijk om prostitutie. Het verhaal van art. 248bis gaat dus niet alleen over slachtoffers en vraagt om een genuanceerde benadering.

Het artikel verdween in 1971 weer uit het Wetboek van Strafrecht. Waren het de pleidooien van wetenschappers en zielzorgers, de lobby vanuit het COC, de acties van radicale jongeren en studenten? Of trok ‘de politiek’ zelf het boetekleed aan? In elk geval was het verzet tegen 248bis de opmaat tot de strijd voor gelijke rechten en seksuele zelfbeschikking.

Demonstratie Binnenhof, 1969

Demonstratie Binnenhof, 1969

Drs Joke Swiebel (1941) was in jaren 60-70 voorzitter van de Federatie Studentenwerkgroepen Homoseksualiteit (FSWH), mede-oprichter van Nieuw Lila, lid van het hoofdbestuur van het COC, beleidsambtenaar bij de rijksoverheid (1977-1999) en lid van het Europees Parlement voor de PvdA (1999-2004).

Dr Theo van der Meer (1950) is historicus en heeft over de geschiedenis van homoseksualiteit in Nederland vanaf de late Middeleeuwen gepubliceerd. Zo schreef hij een biografie van Jhr. Schorer evenals bijdragen over art. 248bis. Hij werkt thans aan een biografie van P.J. Meertens (bekend als Anton Beerta in Voskuils Het Bureau), die in 1941 vanwege hetzelfde art. 248bis is veroordeeld.


De volgende ‘lezing’ (of presentatie, gesprek, interview) zal gehouden worden op 22 maart 2018, 20.00 uur. Nadere informatie volgt.

Dit bericht is geplaatst in Website met de tags , . Bookmark de permalink.